گروه اقتصادي: حاشيه هاي دهمين انتخابات رياست جمهوري كه با مناظره نامزدهاي رياست جمهوري آغاز شد و پس از 22 خرداد با صف كشي برخي چهره هاي سياسي به اوج خود رسيد، توليدگران و صنعتگران را در سكوت عميقي فرو برده است. تعدادي از فعالان بخش خصوصي معتقدند التهاب سياسي موجود در جامعه اقتصاد كشور را به خواب زمستاني فرو برده است و فعالان اقتصادي نيز دست و دل شان به كار نمي رود.
- غبه همين خاطر سراغ بهروز صادقي رئيس كميسيون صنعت اتاق بازرگاني ايران رفتم.ف مي بخشيد سوالي داشتم. از اقتصاد چه خبر؟ وضعيت اقتصادي در آينده...
هيس، اقتصاد خوابيده و بايد آرام از كنارش گذشت.
- غآقاي صادقي با علامت هيس به آهستگي از كنارم مي گذرد. آقاي آل اسحاق رئيس اتاق تهران را مي بينيم.ف سلام از اقتصاد چه خبر؟
وضعيت خوبي نيست بايد ديد مملكت چطور مي شود. غاو به همين جمله بسنده مي كند. در همين حين از اصغر جمعه يي رئيس اتاق سمنان همين سوال را مي پرسم.ف ان شاءالله بهتر مي شود. الان بهتر است صحبتي درباره اقتصاد نكنيم. غسكوت تامل برانگيزي در فضاي بخش خصوصي ايجاد شده است. براي روشن شدن موضوع به سراغ محمد نهاونديان رئيس اتاق بازرگاني ايران مي روم: رئيسي كه با چهره دولتي توانست در بخش خصوصي جا باز كند و علينقي خاموشي را به گوشه گود هدايت كند.ف
- سلام آقاي نهاونديان، از اقتصاد چه خبر؟ وضعيت آينده اقتصاد را چگونه ارزيابي مي كنيد؟ بخش خصوصي به آينده خيلي اميدوار نيست و در سكوت عميقي فرورفته است؟
وضعيت اقتصاد چندان خوب نيست. البته هرگونه پيش بيني براي وضعيت اقتصاد ايران بدون توجه به وضعيت اقتصاد جهاني امكان پذير نيست. بحران اقتصادي به صورت مستقيم و غيرمستقيم اقتصاد كشور را تحت تاثير قرار داد كه آثار آن را در كاهش درآمدهاي نفتي و صادرات غيرنفتي و موارد ديگر مي بينيم.
- عوامل داخلي را چطور؟
اما عوامل درون زاي اقتصاد ما هم بي شك تاثير جدي بر وضعيت آينده اقتصاد خواهد داشت. شكوفايي هر اقتصادي به سرمايه گذاري در آن اقتصاد بستگي دارد. با توجه به عوامل مختلف اقتصادي، سياسي و رواني بايد تلاش بيشتري در امر سرمايه گذاري نسبت به گذشته انجام شود تا انگيزه هاي سرمايه گذاري مجدداً تقويت شود. البته گمان نكنيم دولت بتواند جايگزين بخش خصوصي در سرمايه گذاري شود. اگر بخش خصوصي براي سرمايه گذاري در اقتصاد كشور كم انگيزه شده است بايد ريشه هاي آن را پيدا و اصلاح كنيم. بايد تصوير آينده اقتصادي و سيگنال هايي كه سرمايه گذار خصوصي از فضاي كسب و كار مي گيرد را اصلاح كنيم. به عبارت ديگر اين حرف در فضاي اجراي اصل 44 پذيرفته نيست كه چون بخش خصوصي در فلان حوزه سرمايه گذاري نمي كند به فلان سازمان دولتي بودجه دولتي بدهيم تا فضاي سرمايه گذاري در كشور متوقف نشود. اين برگشت به گذشته است و تكرار اشتباهات ساختاري پيشين است. الان همه نيروي دولت بايد در جهت اعتماد سازي در بخش خصوصي و تعاوني حركت كند.
- بخش خصوصي از پيش از انتخابات نسبت به آينده اقتصاد كشور هشدار داده بود، حال با توجه به اتفاقاتي كه در چند ماه گذشته رخ داد، وضعيت را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
طبعاً مسائل سياسي و اجتماعي آثار مستقيم و غيرمستقيم خود را بر اقتصاد دارد به همين دليل هم از منظر سياسي و هم اقتصادي ضرورت دارد همه دست به دست بدهند، از التهابات بكاهند و فضاي آرامش را ايجاد كنند. آرامش نيز جز با قانونگرايي اتفاق نخواهد افتاد. البته آرامش در صورتي محسوس است كه همه مردم و فعالان اقتصادي احساس كنند حقوق فردي و اجتماعي آنان مصون از هرگونه تعرضي است. وقتي فعالان اقتصادي حقوق خود را استيفاشده ببينند طبعاً به مسووليت خود عمل مي كنند. بنابراين ضروري است در حوزه سياست و افكار عمومي كارهايي انجام شود كه در حوزه ما نيست. اما از نظر اقتصادي، فعالان اقتصادي بايد احساس كنند از حمايت دولت در شرايط دشوار برخوردار هستند. در سياست هاي اصل 44 نيز تاكيد شده است، دولت نه به عنوان رقيب و در مقابل بخش خصوصي بلكه بايد به عنوان حامي بخش خصوصي كه توانمندي او را مي افزايد عمل كند.
- در چنين شرايطي آيا موافق ادامه سياست هاي قبلي هستيد؟
به نظر مي رسد نوع رويكرد دولت به بخش خصوصي بايد اصلاح شود. دولت نه به عنوان طلبكار بلكه بايد به عنوان پدر پشتيبان ظاهر شود. در بعضي واگذاري ها اتفاقاتي افتاده كه افرادي از بخش خصوصي با نيت قبول مسووليت وارد ميدان شده اند اما از طرف دولت علائمي دريافت كرده اند كه پايشان را كمي سست كرده است. در اين موارد بايد گام اضافي كه باعث دلگرمي بخش خصوصي است، برداشته شود و پاي سست را ترميم كنيم تا از دلسردي بقيه كاسته شود و پا پيش بگذارند و به انتقال تاريخي مديريت از اقتصاد دولتي به بخش خصوصي كمك كنند.
- به واحدهاي اقتصادي كه با مشكل روبه رو هستند نيز اشاره كنيد.
بله، تعداد زيادي از واحد ها با مشكل روبه رو هستند كه بعضي از اينها به هيات داوري اصل 44 منعكس شده است. بنده معتقدم رويكرد دولت بايد دلگرم كننده باشد. تنها در چنين شرايطي اين فرآيند ادامه پيدا مي كند و شتاب مي گيرد اما اگر بخش خصوصي مدام پيام نامناسب دريافت كند آن وقت ناچار مي شويم مثلاً در بحث واگذاري ها بالاترين درصد را به دستگاه هاي عمومي بدهيم كه متاسفانه دوباره با كاستي ها و ناكارآمدي ها مديريت دولتي دامنگير ما مي شود.
- در آخر، آينده اقتصاد را چطور مي بينيد؟
به هر ترتيب ما بايد با اصلاح سياست ها به سمت عبور از ركود حركت كنيم تا وضعيت اقتصادي نيز از اين حالت خارج شود.
- [ بعد از صحبت هاي آقاي نهاونديان، نظر آقاي ميرمحمد صادقي نايب رئيس اتاق ايران را جويا شدم. ]
- سلام وضعيت اقتصاد كشور را چطور ارزيابي مي كنيد؟
وضعيت اقتصادي كشور هنوز در حالت التهاب قرار دارد. اين التهاب بعد از انتخابات در جامعه رخ داد و متاسفانه افكار عمومي را ملتهب كرد كه رفته رفته اين موضوع به مسائل اقتصادي نيز سرايت كرد هرچند از خدا مي خواهم التهابي كه در جامعه وجود دارد هرچه زودتر برطرف شود و مردم به حكومت اميدوار شوند.
- چه بخش هايي از اقتصاد دچار ركود شده اند؟
در حوزه املاك و ساخت و ساز و همچنين سرمايه گذاري بيش از ساير بخش ها ركود ايجاد شده است.
- نگراني بخش خصوصي را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
نگراني بخش خصوصي: يكي به دليل التهاب عمومي كه در جامعه وجود دارد،است و دوم به خاطر تغيير دولت . همان طور كه مي دانيد از ابتداي سال قرار بود دولت تغيير كند به همين دليل وزرا، معاونان و مديران دولتي و همه دچار تزلزل شده و ترديد داشتند كه ابقا مي شوند يا تغيير مي كنند. از اين رو علاقه چنداني به كار نداشتند. بنده معتقدم اگر دولت تثبيت شود و سياست هاي اقتصادي مشخص شود بخش خصوصي هم به ادامه فعاليت اقتصادي علاقه مند خواهد شد.
- با توجه به مشكلاتي كه بخش خصوصي با آن دست به گريبان است آينده اقتصاد كشور را چطور ارزيابي مي كنيد؟
همان طور كه مي دانيد وقتي ركود ادامه پيدا كند به تدريج هزينه بازرگانان و صنعتگران نيز افزايش پيدا مي كند و اگر برطرف نشود خود به خود نگراني در جامعه افزايش مي يابد. بنابراين اگر مسائل سياسي كشور حل شود و دولت تثبيت شود، وضعيت بهتر مي شود زيرا بازرگانان آرامش طلب هستند و با تثبيت وضعيت به كارشان ادامه مي دهند.
- [ از آقاي ميرمحمد صادقي خداحافظي كردم و به سراغ فاطمه مقيمي تنها عضو خانم پارلمان بخش خصوصي رفتم.]
-وضعيت اقتصادي را چطور ارزيابي مي كنيد؟
با فضاي رواني كه در زمان انتخابات رئيس جمهوري در كشور ايجاد شد جامعه دستخوش التهاب شد. اقتصاد كشور نيز از اين وضعيت متاثر شد. هرچند اين دوران تب و التهاب رو به خاموشي است و اميدوارم صبح خوبي را ببينيم به هر صورت در گير و دار انتخابات تفكر هاي مختلف نظرات و عقايد خود را بيان كردند و فضاي خاصي بر حوزه سياست حاكم شد ولي با به ثبات رسيدن اين موضوع و برگزاري مراسم تنفيذ و تحليف آقاي احمدي نژاد و معرفي كابينه فكر مي كنم وضعيت رو به ثبات برود. البته به نظر نبايد سياست هاي قبلي در اين دوره پيگيري شود زيرا اگر سياست هاي قبلي مورد تاييد بود بايد اقتصاد كشور خوب مي شد هرچند هيچ ديكته نانوشته يي غلط ندارد اما بهتر است اگر ديكته يي نوشتيم سعي كنيم غلط ديكته را دوباره تكرار نكنيم. اميدواريم خلاهايي كه در چهارساله قبلي بوده و انتقادات بحقي كه به سياست هاي اقتصادي كشور مي شد در اين دوره مدنظر قرار بگيرد و يك مقداري از تجربيات بخش خصوصي به صورت جدي تري استفاده شود.