شناسنامه مطلب

نویسنده مطلب: 

روزنامه ایران

خلاصه: 

سامانه توليد و مصرف محصولات را مي توان به سه لايه تبديل محصول، مديريت تامين و حاكميت تقسيم كرد. در لايه تبديل محصول، كالاها تغيير يافته يا جابه جا مي شوند و خدمات ارائه مي گردند. در اين لايه از تركيب مواد اوليه، كالايا خدمتي جديد توليد مي شود كه ممكن است به عنوان ماده اوليه فرايند ديگري مورد استفاده قرار گيرد. كالاو خدمات مصاديق مفهوم محصول هستند. بخش دوم لايه مديريت تامين، شامل افراد يا سازمان هاي خصوصي و عمومي است كه هر كدام بخشي از لايه تبديل محصول (استخراج مواد خام، فرايند توليد محصولات مختلف، حمل و نقل، توزيع و...) را مديريت مي كنند. ارتباط بين تامين كنندگان از طريق مبادله محصول، اطلاعات و پول برقرار مي شود. جريان محصول در لايه تبديل محصول قرار داشته و جريان اطلاعات و پول در لايه مديريت تامين قرار دارد.در لايه حاكميت سياست هاي كلان تعيين شده و از طريق مداخله در لايه مديريت تامين محصول اعمال مي گردد.براي اصلاح الگوي سامانه توليد و مصرف بايد محصولات بهينه را شناسايي كنيم و شرايط تامين و مصرف را به نحوي تحت تاثير قرار دهيم كه رفتار عرضه كنندگان و تقاضاكنندگان به سوي الگوي بهينه سوق پيدا كند. از سويي ديگر در بخش توليد تلاش شد تا محصولات بهينه توليد شوند و الگوي مصرف در فرايند توليد اصلاح گردد. در بخش مصرف نيز بايد تلاش شود تا مصرف كنندگان محصولات بهينه را انتخاب و خريداري كنند و همچنين الگوي بهره برداري از محصولات نيز اصلاح شود. براي برنامه ريزي عملياتي و اجراي اهداف اصلاح الگوي مصرف، يك سامانه اطلاعاتي جامع و بهنگام مورد نياز است كه اين موضوع نيز به عنوان يكي از بخش هاي برنامه اصلاح الگوي مصرف در نظر گرفته شده است.علاوه بر اين موضوعات كه در حوزه ماموريت وزارت صنايع و معادن مي باشند، مصارف انرژي و آب در وزارت صنايع و معادن نيز مي تواند به عنوان موضوعي براي اصلاح الگوي مصرف در نظر گرفته شود. بدين ترتيب موضوعات مورد بررسي در اين برنامه به شرح زير مي باشد: يك لايه تبديل محصول شامل محصولات و فرايندهاي بهينه، تامين محصولات، تامين انرژي و بهره برداري.دوم لايه مديريت تامين كه تقاضا را دربرمي گيرد و در نهايت لايه حاكميت كه داراي دو بخش سامانه اطلاعات و مصارف انرژي و آب وزارت صنايع و معادن است.در لايه تبديل هر چند تامين انرژي به عنوان يك محصول در بخش تامين محصولات مي گنجد اما با توجه به اهميت موضوع، انرژي به عنوان يك موضوع مستقل آورده شده تا با دقت بيشتري بررسي شود. هر كدام از اين موضوعات شامل چندين پروژه هستند و در مواردي نيز يك پروژه ممكن است بين چند موضوع مشترك باشد. پروژه ها شامل اهدافي هستند كه بايد توسط وزارت مربوطه (با رويكرد حاكميتي) و يا واحدهاي صنعتي و معدني پيگيري شوند. اهدافي كه توسط دولت بايد پيگيري شوند، شامل فراهم سازي زيرساخت لازم براي فعاليت واحدها و يا ابزارهاي مديريتي هستند. دولت بايد شرايطي را فراهم كند تا واحدها آثار مورد انتظار (مثلاً بازسازي و يا تكميل فرايند توليد) را در اهداف خود جاي داده و برنامه عملياتي مربوطه را طراحي و اجرا كنند.در بخش محصولات و فرايندهاي بهينه بايد گفت اين امر شبكه اي از محصولاتي است كه مجموع هزينه هاي آن كمترين مقدار باشد. هر محصولي كه متعلق به اين شبكه باشد، يك محصول بهينه محسوب مي شود. بهينه بودن يك محصول به اين معنا نيست كه به تنهايي در مقايسه با محصولات بديل، كمترين هزينه سرمايه گذاري و بهره برداري را داشته باشد. در اين راستا هزينه شبكه محصولات با چند رويكرد قابل بررسي است. يكي از آنها رويكرد پولي و غيرپولي، معمولاً همه هزينه ها به صورت پولي نيستند. به عنوان مثال آثار جانبي بر محيط زيست، ايمني كاركنان و... قابل قيمت گذاري و يا پرداخت هزينه نمي باشد. دومين رويكرد تامين و بهره برداري، براي توليد هر محصول هزينه هايي انجام مي شود، بهره برداري از آن محصول هم هزينه هايي در بردارد. از ديدگاه توليدكننده هزينه هاي سرمايه گذاري همان هزينه فرايند توليد است كه ممكن است قيمت محصول را افزايش دهد و هزينه سرمايه گذاري از ديد مصرف كننده بهايي است كه بابت خريد محصول پرداخت مي كند (كه شامل هزينه سرمايه گذاري توليدكننده براي احداث خط توليد و هزينه هاي مواد اوليه، دستمزد، سود، ماليات و يارانه مي باشد)؛ همچنين هزينه بهره برداري از ديدگاه مصرف كننده هزينه هايي است كه براي استفاده از محصول در طول دوره بهره برداري پرداخت مي كند.